«اولین روز مدرسه» به یکی از تجربه‌های رایج کودکان در شروع مدرسه می‌پردازد: نگرانی از کافی نبودن، مقایسه‌ی خود با دیگران و ترس از اینکه در چیزی خوب نباشیم. موش‌کور کوچولو وقتی وارد مدرسه می‌شود، مدام توانایی‌های خودش را با همکلاسی‌هایش مقایسه می‌کند و همین مقایسه، احساس نگرانی و بی‌اعتمادی به خود را بیشتر می‌کند. اما داستان به‌تدریج نشان می‌دهد که هر کودک مجموعه‌ی متفاوتی از توانایی‌ها دارد و ارزشمندی او به این نیست که در همه‌چیز شبیه دیگران باشد.

از نظر روان‌شناختی، کتاب می‌تواند به تقویت اعتمادبه‌نفس، خودپذیری و کاهش اضطراب شروع مدرسه کمک کند. پیام مهم آن این است که توانایی‌های کودکان همیشه در موقعیت‌های یکسان دیده نمی‌شوند و گاهی لازم است کودک فرصت پیدا کند تا نقطه‌ی قوت خودش را کشف کند. پس از خواندن کتاب، والدین می‌توانند با کودک درباره‌ی این موضوع گفت‌وگو کنند که «تو چه کاری را خوب انجام می‌دهی؟» یا «اگر چیزی را هنوز بلد نباشی، چه کمکی می‌توانی از دیگران بگیری؟» تا کودک یاد بگیرد مدرسه فقط جایی برای نشان دادن توانایی‌ها نیست، بلکه جایی برای یاد گرفتن و رشد کردن هم هست.

نظر منتقدان:

منتقدان «اولین روز مدرسه» را داستانی گرم و دلگرم‌کننده درباره‌ی اضطراب شروع مدرسه، مقایسه‌ی خود با دیگران و کشف توانایی‌های فردی توصیف کرده‌اند.

متیو پل ترنر شیوه‌ی کتاب در پرداختن به ترس‌ها، نگرانی‌ها و احساس ناامنی کودکان را هم «کاربردی» و هم عمیق می‌داند. جنیفر گرنت نیز به ترکیب جالب شناخت طبیعت با موضوع غلبه بر ترس‌ها اشاره می‌کند. کارین ریوادنیرا کتاب را مناسب کودکانی می‌داند که نگران مدرسه‌اند یا تصور می‌کنند به اندازه‌ی همکلاسی‌هایشان باهوش و آماده نیستند؛ به‌ویژه چون داستان به کودکان کمک می‌کند ارزش توانایی‌های منحصربه‌فرد خود را ببینند. تراسی اسمیت نیز آن را کتابی امیدبخش برای آغاز سال تحصیلی و فرصتی برای گفت‌وگو درباره‌ی اضطراب و ترس از مدرسه معرفی می‌کند.

بخشی از کتاب: