نظر کارشناس:

«ببین و بگو» با تکیه بر مشاهده‌ی دقیق و یادآوری اطلاعات دیداری، به تمرین حافظه‌ی کاری دیداری، توجه، تمرکز و دقت به جزئیات کمک می‌کند. کودک در این فعالیت‌ها باید آنچه را برای مدت کوتاهی دیده است در ذهن نگه دارد، با اطلاعات جدید مقایسه کند و تفاوت‌ها یا جزئیات را به یاد بیاورد؛ مهارتی که در بسیاری از فعالیت‌های روزمره و یادگیری، از دنبال کردن مراحل یک کاردستی تا یادآوری اتفاق‌های یک داستان یا فیلم، نقش دارد.

برای تقویت این مهارت می‌توان بازی را از کتاب به محیط واقعی گسترش داد؛ مثلاً از کودک خواست حدود 30 ثانیه به وسایل یک اتاق نگاه کند، سپس چشم‌هایش را ببندد و هرچه را به خاطر می‌آورد نام ببرد یا محل قرار گرفتن اشیا را توضیح دهد. با افزایش تدریجی دشواری، مانند ایجاد فاصله‌ی زمانی کوتاه یا تغییر جای یکی از وسایل، می‌توان کودک را بیشتر به مشاهده‌ی فعال، نگهداری اطلاعات در ذهن و یادآوری هدفمند دعوت کرد.

در اهمیت انجام تمرین‌های «پیدا کردن تفاوت‌ها»؛ تقویت عملکرد حافظه‌ی کاریِ دیداری

«پیدا کردن تفاوت‌های بین دو تصویر» نوعی تمرینات ی هستند که انجام آن‌ها  باعث بهبود عملکرد‌های مختلف ی از جمله «حافظه‌ی کاریِ دیداری» می‌شود. این عملکرد ی، کمک می‌کند تا بتوانیم اطلاعات تصویری محدودی را برای مدت‌زمان بسیار کوتاهی در ذهن به‌صورت فعال نگه داریم. زمانی که به یکی از تصاویر نگاه می‌کنیم و سپس به صفحه‌ی بعدی می‌رویم، حافظه‌ی کاریِ دیداری به ما کمک می‌کند تا اطلاعات مربوط به تصویر قبل را در ذهنمان نگه داریم و آن را با اطلاعات تصویری که در حال مشاهده‌ی آن هستیم، مقایسه کنیم و متوجه تفاوت‌های آن شویم. طی چنین فرایندی، قسمت‌هایی از فعال می‌شود. جالب است بدانید هرگاه در طول روز کارهای زیر را انجام می‌دهید، همین قسمت‌های فعال می‌شود:

1- زمانی که قبل از شروع یک آزمون در آخرین لحظات سعی می‌کنید نکات مهم را به خاطر بسپارید.
2- زمانی که سعی می‌کنید بلافاصله بعد از تماشای نحوه‌ی ساخت یک کاردستی، شبیه آن را درست کنید.
3- زمانی که سعی می‌کنید تصاویری را که در مدت‌زمان کوتاهی دیده‌اید، طراحی و رسم کنید.
4- زمانی که مشغول تماشای یک برنامه‌ی تلویزیونی هستید و مُدام سعی می‌کنید اتفاقاتی را که در طول فیلم رخ داده است، در ذهنتان مرور کنید.
5- زمانی که سعی می‌کنید حرف‌های مخاطب خود را که در حال بیان آن‌هاست، به خاطر بسپارید.
برای آن‌که بتوانید این عملکرد ی را در کودکان تقویت کنید، علاوه بر حل تمریناتِ پیدا کردن تفاوت‌ها، می‌توانید بازی «ببین و بگو» را انجام دهید. برای انجام این بازی، محیطی مانند اتاق کار، آشپزخانه، اتاق کودک، اتاق پذیرایی و... را انتخاب کنید. ترجیحاً بهتر است محیط‌هایی باشند که وسایل زیادی در آن‌ها قرار دارد. برای شروع، از کودکتان بخواهید تا در مدت‌زمان کوتاهی، حدوداً سی ثانیه، با دقت به محیطی که در آن هستید، نگاه کند و بکوشد وسایل و مکان آن‌ها را به ‌خاطر بسپارد. سپس از او بخواهید تا چشمانش را ببندد و سعی ‌کند هر آن‌چه را دیده‌ است، نام ببرد. می‌توانید بعداً در مورد مکان‌ قرارگیری وسایل نیز از او سؤال کنید. برای سخت‌تر کردن این بازی، می‌توانید از کودک بخواهید قبل از گفتن نام وسایل، از عدد 20 برعکس بشمارد تا به عدد 1 برسد و سپس شروع به یادآوری وسایل کند. جالب است بدانید عملکرد حافظه‌ی کاری را می‌توانیم با تکرار و مرور ذهنی تصاویری که دیده‌ایم، تقویت کنیم؛ مثلاً زمانی که یک فیلم تلویزیونی را می‌بینیم، می‌توانیم بعد از تماشای آن، صحنه‌های فیلم را با جزئیات برای خودمان مرور کنیم و یا بنویسیم. حتی می‌توانیم برای افراد دیگر تعریف کنیم. با این تمرینات، نه‌تنها به‌حافظه‌ی کاری، بلکه به حافظه‌ی بلند‌مدتمان نیز کمک می‌کنیم.

بیشتر